Extra middelen voor Lam Gods
In de zomer van 2025 maakte de Vlaamse regering bekend dat er een extra subsidie van €319.000 wordt toegekend aan de restauratie van Het Lam
Gods. Deze extra injectie komt bovenop de reeds eerder toegewezen middelen, en maakt het mogelijk de derde en laatste fase van het omvangrijke restauratieproject voort te zetten.
Deze fase richt zich op de zeven bovenste panelen van het altaarstuk – waaronder Adam, Eva, de zingende en musicerende engelen, de Maagd Maria, de Deïtis (Godheid) en Johannes de Doper – waarvan nieuwe zestiende-eeuwse overschilderingen zijn ontdekt die de oorspronkelijke Van Eyck-laag verborg.
Diverse fasen
Het restauratieproject, uitgevoerd door het Koninklijk Instituut voor Kunstpatrimonium (KIK), begon al in 2012 en verloopt in drie fasen eerst de buitenzijde (2012–2016), daarna de onderste register van het geopende retabel (2016–2019), en nu dus de bovenste panelen (vanaf mei 2023). In de eerste twee fases werden indrukwekkende ontdekkingen gedaan, zoals het oorspronkelijke, opvallend mensachtige Lam van God op het centrale paneel, dat onder lagen oververnis en overschilderingen verborgen zat.
Door tijdens de derde fase aanvullende overschilderingen aan te treffen die nog niet eerder waren geïdentificeerd, bleek dat er extra tijd en deskundige behandeling nodig is. Om de kwaliteit en zorgvuldigheid van het proces te waarborgen, wezen experts op de noodzaak van extra financiering. De aanwending van de €319.000 extra subsidie maakt mogelijk dat de restauraties zonder concessies kunnen worden voortgezet, volgens het advies van de internationale commissie van deskundigen én de Vlaamse Topstukkenraad.
Timing
De timing van de voltooiing is inmiddels verschoven: waar eerder werd gehoopt op eind 2026, is nu bekendgemaakt dat het werk uitgesteld is tot de lente van 2027. De extra ontdekkingen onder de lagen vernis en de noodzaak tot zorgvuldige verwijdering vragen om deze verlenging van het tempo. Zo wordt het volledige retabel, bestaande uit achttien panelen, weer in volledige pracht en praal gepresenteerd in de kathedraal.
Bezoekers kunnen het proces van nabij volgen. In het Museum voor Schone Kunsten (MSK) Gent is sinds mei 2023 een open atelier ingericht, waar restauratoren van KIK dagelijks zichtbaar aan het werk zijn. Tegelijk biedt het bezoekerscentrum in de kathedraal augmented-reality‑ervaringen om het verhaal van het retabel en de restauratie te volgen – waardoor publiek en toeristen letterlijk een blik achter de schermen kunnen werpen.
Extra Budget
In financieel opzicht is het totale restauratiebudget inmiddels gestegen tot ongeveer €5 miljoen. Hiervoor leverde Vlaanderen via het Topstukkenfonds en Onroerend Erfgoed al ongeveer €1,5 miljoen voor deze fase (80 % van de kosten), ofwel inclusief eerdere fases ook meer dan €2,6 miljoen. De overige middelen komen onder meer van de kerkfabriek van de Sint‑Baafskathedraal en het Fonds InBev Baillet Latour, dat meebetaalt aan het behoud van dit culturele erfgoed.
Kortom: de aanvullende subsidie van €319.000 geeft een broodnodige financiële impuls aan de zorgvuldige afronding van fase drie. Dankzij deze steun kan Vlaanderen garanderen dat Het Lam Gods in 2027 in zijn oorspronkelijke, schitterende glorie zal herrijzen – een blijvend cultureel icoon voor Gent, Vlaanderen en de wereld.